Veðurlagsdagur 2026
Dagur: Hósdag 23. apríl 2026, kl. 13-16 Staður: Kongshøll
Ein dagur, har veðurlagsbroytingar á ymsan hátt verða settar í føroyskan samanhang.
Tema 2026: Ávirkan – verandi og væntandi ávirkan av veðurlagsbroytingum í Føroyum.
Hetta er triðja ári á rað at skipað verður fyri Veðurlagsdegi. Fyrrárið var høvuðsspurningurin “Er føroyska veðurlagið broytt?”. Í fjør snúði dagurin seg í stóran mun um ST-ávísar (indikatorar) fyri veðurlagsbroytingum sæddir úr føroyskum sjónarhorni. Her finnur tú framløgur og samandrátt frá Veðurlagsdegnum í 2024 og 2025.
Í ár er høvuðsevnið “ávirkan” og fara fleiri framløgur at snúgva seg um, hvussu Føroyar og vit sum her búgva, eru ella kunnu vera ávirkað av veðurlagsbroytingum.
Skráin fyri Veðurlagsdagin 2026
| Kl. | Evni |
| 13:00 | Vælkomin Eyðdis Hartmann Niclasen, landsstýrisfólk í umhvørvismálum |
| Innleiðing | |
| 13:07 | Um Veðurlagsdagin 2026 Sigurð í Jákupsstovu, Umhvørvisstovan |
| 13:10 | Veðrið í 2025 – samanborið við seinasta klimanormal Turið Laksá, Veðurstova Føroya |
| 13:30 | Globale klimaforandringer – fra forskning til handling Adrian Lema, leiðari á Nationalt Center for Klimaforskning, Danmarks Meteorologiske Institut |
| 14:00 | Steðgur 15 min. |
| 14:15 | Veðurlagsbroytingar og lív í havinum Sólvá Jacobsen, Havstovan |
| 14:30 | Um hvussu ein heitari heimur ávirkar regn í tí Norðuratlantiska økinum Andrea Vang, PhD-lesandi á Niels Bohr Institutt, Københavns Universitet og Danmarks Meteorologiske Institut |
| 14:50 | Tilmælið um hækkandi vatnstøðu Hergeir Teitsson, Umhvørvisstovan |
| 15:05 | Steðgur 15 min. |
| 15:20 | Metadátur um náttúru- og umhvørvisdátur Halla Weihe Reinert, Umhvørvisstovan |
| 15:30 | Skipanir at hava yvirvøku við luftgóðsku Sigurd Christiansen, Fróðskaparsetur Føroya |
| 15:45 | Høvi at seta spurningar |
| Samanumtøka | |
| 15:55 | Við støði í dagsins framløgum, verður tikið samanum Bárður A. Niclasen, Veðurstova Føroya |
Melda til her
Tilmæli um hækkandi vatnstøðu og bygging fram við sjónum
Á Veðurlagsdegnum 2025, hildin 18. mars 2025 í Kongshøll, var yvirskipaði spurningurin: Hvussu handfara vit veðurlagsbroytingar í Føroyum? Á degnum varð ljós serliga varpað á altjóða viðurkendar ávísar (en: indicators) fyri veðurlagsbroytingar. Fleiri ávísar snúgva seg um hækkandi vatnstøðu, t.d. hvørja ávirkan hendan hevur, hvussu viðbrekin vit eru, og hvørjar tillagingar kunnu gerast. Serliga tvær av framløgunum á Veðurlagsdegnum 2025 viðgjørdu ta hækkandi vatnstøðuna, sí her.
Eingin ivi er um, at globala miðal vatnstøðan hækkar, og at hækkingin tekur dik á seg. Hetta er greitt frá teimum mátingum og eygleiðingum, sum heimsins leiðandi veðurlagsgranskarar, umboðandi eina ørgrynnu av ymiskum vísindagreinum, vísa á og miðla m.a. í IPCC AR6 -frágreiðingini. Út frá vatnstøðumátingum hjá DMI í meira enn 50 ár í Tórshavn og fylgisveina-mátingum seinastu 30 árini sæst, at vatnstøðan við Føroyar er hækkað 10 cm seinastu 30 árini. Sambært IPCC verður vatnstøðan í Føroyum millum 38 og 68 cm hægri í 2100, t.e. um 75 ár, sí fylgiskjal.
Við støði í vitanini um hækkandi vatnstøðu er greitt, at land og kommunur mugu taka størri atlit til framtíðar veðurlagsbroytingar, tá avgerðir verða tiknar í málum um bygging og infrakervi. Føroyskir myndugleikar hava ein týðandi leiklut í at tryggja, at Føroyar eru fyrireikaðar til framtíðar veðurlagsbroytingar. Við at virka proaktivt og samstarva kunnu vit minka um framtíðar skaðar og tryggja eitt haldført og trygt samfelag fyri komandi ættarlið. Tí hevur arbeiðsbólkurin, sum fyriskipar Veðurlagsdagin, orðað hetta tilmælið um bygging og hækkandi vatnstøðu.
